نرگس سیفی | مربی فیتنس

فیتنس  ∙  تناسب اندام  ∙  مربی

مدیتیشن چیست؟ (راهنمای کامل + فواید و انواع)

مدیتیشن چیست؟

استرس‌، فشار‌های کاری، تنش‌های عصبی و خیلی چیز‌های دیگر، همگی اتفاقاتی هستند که اکثر آدم‌ها در طول روز با آن‌ها روبرو می‌شوند. برای دوام آوردن جلوی این حملات، باید اعصاب و روان خودتان را قوی‌تر کنید که این کار احتیاجی به چیز خاصی ندارد؛ اتفاقاً می‌توان با انجام بعضی تمرینات و روش‌های اصولی، با این موارد مقابله کرد و به روحیه خیلی قوی رسید.

پیشنهادی که من برای شما دارم، انجام تمرینات مدیتیشن است. چون هم هزینه خاصی ندارد و هم لازم نیست آن را با تجهیزات یا در محیط‌های خاصی انجام داد. برای آشنایی بیشتر با این که مدیتیشن چیست و چه فواید و انواعی دارد، بهتر است کمی بیشتر با هم درباره آن صحبت کنیم. برای همین هم تصمیم گرفته‌ام که در ادامه مطلب، این تمرین و ویژگی‌های آن را معرفی کنم.

 

مدیتیشن (Meditation) چیست؟

یک سِری کار‌ها و تمرینات هست که با وجود نداشتن آشنایی زیاد درموردشان، امّا شناخته شده و معروف هستند. مطمئنم که حتی اگر اطلاعات خاصی هم در مورد مدیتیشن نداشته باشید، حداقل اسمش را چندین و چند بار در جاهای مختلف می‌شنوید. پس بهتر است اول در مورد شناخت اصولی این ورزش اصیل کمی با شما صحبت کنم.

مدیتیشن در معنی لغوی به عنوان مراقبه و نوعی تمرکز معرفی می‌شود. حتی بزرگان یوگا و مدیتیشن، از تمرینات آن برای عبادت و تفکر‌های عرفانی استفاده می‌کردندتعریف کلی که می‌شود از مدیتیشن داشت این است که  مدیتیشن، شامل انجام تمرینات تکنیکی و اصولی برای افزایش تمرکز و حفظ آرامش و ثبات روانی است. 

کسانی که تمرینات مدیتیشن را انجام می‌دهند، در انجام کارهایشان تمرکز بیشتری دارند و تصمیم‌گیری‌های بهتری می‌توانند داشته باشند. دلیل آن هم این است که به آرامش و تمرکز کافی رسیده‌اند و مسائل زیادی را می‌توانند تحلیل کرده و بهترینشان را انتخاب کنند.

 

 

وقتی میشه با انجام تمرینای خاصی مثل مدیتیشن خیلی مشکلات عصبی و فشار‌های روحی رو از خودمون دور کنیم، پس چرا هنوز خیلی از شماها انجامش نمیدین؟ یعنی واقعاً دلتون نمیخواد حتی یِ ذره هم شده، از مشکلات عصبی و فشارهای روحیتون کم کنین؟

 

 

فواید مدیتیشن چه چیزهایی است؟

مدیتیشن تاثیرات زیادی روی سلامت روان و حتی جسم و تناسب اندام دارد. تحقیقاتی که در مورد تاثیرات مدیتیشن بر روی سلامتی بدن انجام شده، نشان می‌دهد که  انجام این تمرینات، می‌تواند تاثیرات ورزش و فواید آن را تا 98 درصد در بدن انسان، افزایش دهد.  این ورزش باستانی و اصیل، فایده‌های زیاد دیگری هم دارد که می‌خواهم چندتایی از آن‌ها را برای شما معرفی کنم:

 

 

از دستش نده: هوش اجتماعی چیست و چطور افزایشش دهیم؟

 

 

از بین بردن استرس و اضطراب 

خیلی از مریضی‌ها و مشکلاتی که برای افراد اتفاق می‌افتند، نتیجه داشتن اضطراب و استرس در محیط‌های مختلف است. انجام تمرینات مدیتیشن به طور منظم تا حد زیادی تاثیرات منفی این مشکلات را کاهش می‌دهد. برای همین حتی اگر در محیط‌های پر تنش هم کار یا زندگی می‌کنید، باز هم می‌توانید آرامشتان را حفظ کنید و روی اعصابتان کنترل خوبی داشته باشید.

 

افزایش نشاط و انرژی

داشتن آرامش روحی و ثبات عاطفی، خواه یا ناخواه باعث آرامش و شادابی می‌شود. تمریناتی که در طول دوره‌های مدیتیشن انجام می‌شوند،  انرژی‌های مثبتی  به افراد منتقل می‌کنند که انرژی آن‌ها را افزایش داده و حس نشاط و امیدواری را در آن‌ها به وجود می‌آورند. درنتیجه احتمال درگیر شدن با مشکلاتی مثل سردرگمی یا افسردگی هم قطعاً خیلی کمتر می‌شود.

 


پست اینستاگرام: تاثیر مدیتیشن بر افسردگی

 

 

افزایش میزان سلامتی

همه بیماری‌هایی که برای جسم افراد به وجود می‌آید، مربوط به مواد غذایی یا مکمل‌ها و خوراکی‌های مضر نیست. اتفاقاً خیلی اوقات هست که تنش‌های عصبی و نداشتن آرامش کافی، می‌تواند دلیل به وجود آمدن بیماری‌های خطرناکی مثل مریضی‌های قلبی، دیابت و این‌جور چیزها باشد.

ولی خُب نگران نباشید؛ چون راه‌حل کم هزینه و تاثیرگذاری مثل مدیتیشن وجود دارد که می‌تواند سلامتی جسمی و روحی بدنتان را افزایش بدهد و خطرات این مشکلات را کمتر کند.

 

رشد معنوی 

همانطور که در تعریف مدیتیشن هم گفتم، این تمرین نوعی مراقبه است. وقتی شروع به انجام تمرینات آن می‌کنید، تمرکز و آرامش‌تان را افزایش می‌دهد و کمکتان می‌کند تا به حالت تعمق برسید. منظورم این است که با  ثبات روحی  که از مدیتیشن بدست می‌آورید، می‌توانید تفکرات عمیقی داشته باشید و با معنویات درونی و بیرونی‌تان ارتباط برقرار کنید.

 

مدیتیشن چه انواعی دارد؟

مدیتیشن با توجه به تاثیراتی که دارد، شامل چند نوع مختلف می‌شود. هر کدام از این انواع، شرایط خاصی دارند که در ادامه به شما معرفی می‌کنم:

 

 

از دستش نده: روش‌های تصمیم‌گیری صحیح و کاهش درصد خطای تصمیم

 

 

1) مدیتیشن یا مراقبه ذهن آگاهی 

این نوع از مدیتیشن یکی از محبوب‌ترین مراقبه‌هاست که ریشۀ آن به آموزه‌های بودایی بر می‌گردد. در این نوع مدیتیشن، افراد به همه چیز‌هایی که از ذهنشان می‌گذرد، توجه می‌کنند؛ امّا فقط توجه! یعنی نه درگیرشان می‌شوند و نه آن‌ها را زیر و رو می‌کنند. انگار که در جایی ایستاده‌اند و به جایی نگاه می‌کنند. ویژگی جالب مدیتیشن ذهن آگاهی، ترکیب شدن تمرکز با آگاهی است.

مزیت ویژه‌ای که این نوع مراقبه دارد، این است که آن را به تنهایی هم می‌شود انجام داد. یعنی اگر در شرایطی هستید که دسترسی به راهنما یا مَستر ندارید، به راحتی می‌توانید آن را انجام دهید و هیچ مشکلی در طول انجام تمرینات آن برایتان پیش نمی‌آید.

 

2) مراقبه یا مدیتیشن معنوی

سنت‌های معنوی و مذهبی زیادی در شرق آسیا هستند که از این روش مدیتیشن برای مراقبه‌های خود استفاده می‌کنند. این مدیتیشن را می‌توان در خانه و یا اماکن مذهبی انجام داد. معمولاً از مدیتیشن معنوی برای رشد معنوی و ارتباط عمیق با قدرت‌های مفید و الهی استفاده می‌شود.

مثالی که برای مدیتیشن معنوی می‌توان زد، این‌ها هستند:

  • عبادت‌های متفکرانه مسیحیت
  • ذکر‌های صوفیانه
  • اعمال کابالیستی یهودیت

فکر می‌کنم شما هم متوجه شده باشید که این نوع مدیتیشن، برای افراد خاصی است که به‌طور عمیق، عقاید مذهبی دارند.

 

3) مدیتیشن متمرکز 

مدیتیشن متمرکز، حواس پنجگانه را درگیر می‌کند. در این مدیتیشن برای حفظ تمرکز باید از هر کدام از این حواس استفاده کنید. مثلاً اگر قرار است روی یک مسئله درونی تمرکز کنید، می‌توانید از  تنفس‌های عمیق  کمک بگیرید. این مدیتیشن برای کسانی ایده‌آل است که می‌خواهند تمرکزشان را افزایش بدهند و از قدرت فکرشان استفاده کنند.

یک مسئلۀ مهمی که در مورد این مدیتیشن وجود دارد، این است که احتیاج به تمرین زیادی دارد. شاید کار‌هایی که در آن انجام می‌شود در ظاهر ساده به نظر بیایند، امّا کسانی که مبتدی هستند کمی سخت با انجام آن‌ها کنار می‌آیند. تمریناتی که در این نوع مدیتیشن می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید، معمولاً شامل این موارد می‌شوند:

  • گوش دادن به یک موسیقی یا نوای آرام
  • نگاه کردن به ماه
  • نگاه کردن به شمع
  • شمارش نفس‌ها و غیره

 

4) مدیتیشن حرکتی 

شاید شنیدن این اسم برایتان جالب باشد. چون معمولاً عکس‌ها و تصاویری که از مدیتیشن میبینیم، یک حالت ساکن و نشسته‌ای از افراد را نشان می‌دهند. امّا تمریناتی در مدیتیشن وجود دارد که وابسته به حرکت و انجام ورزش‌های خاص مثل موارد زیر هستند:

  • پیاده روی
  • باغبانی
  • تایچی
  • چی گونک

این نوع از مدیتیشن، نوع خاصی از مراقبه است که حالت فعال ذهن را درگیر حرکات و درونیات بدن می‌کند. مدیتیشن حرکتی برای کسانی خوب است که می‌خواهند آرامش را در فعالیت‌ها و کارهایشان حفط کنند و آگاهی ذهنیشان را افزایش دهند.

 

 

از دستش نده: بهترین ورزش‌ها برای کاهش استرس و اضطراب

 

 

5) مدیتیشن مانترا 

این مدیتیشن محبوبیت خاصی در آیین‌های هندو و بودایی دارد. در مدیتیشن مانترا از صدا‌های تکراری برای جمع کردن فکر و افزایش تمرکز استفاده می‌شود. این صدا می‌تواند شامل یک نوع موسیقی یا حتی یک کلمه باشد. معمولاً از کلمه اُم (Om) برای تکرار این صدا استفاده می‌شود.

مانترای شما می‌تواند صدای کم یا بلندی داشته باشد. اگر خوب این نوع مدیتیشن را انجام بدهید، شک نکنید که حتی تا مدتی بعد از تمرین هم هماهنگی خاصی با ذهن و محیط اطراف خودتان خواهید داشت. معمولاً این مدیتیشن برای کسانی مناسب است که علاقه‌ای به سکوت ندارند و ترجیح می‌دهند تکرار صدا داشته باشند.

 

6) مدیتیشن متعالی (TM

مدیتیشن متعالی نوع خاصی از مراقبه است که برای آرام کردن ذهن یا القای آرامش درونی استفاده می‌شود. این مدیتیشن را معمولاً کسانی انجام می‌دهند که قصد دارند به تفکراتی با عمق زیاد دست پیدا کنند. کمتر کسی را می‌توانید پیدا کنید که سراغِ این نوع مدیتیشن رفته باشد و معمولاً افرادی که سابقه مدیتیشن دارند، از این نوع استفاده می‌کنند.

 

7) مدیتیشن آرامش پیش رونده یا اسکن بدن 

این مدیتیشن با هدف خیلی‌خیلی مهمی انجام می‌شود. آن هم این است که با انجام آن، بدن به آرامش برسد و تنش‌هایش کاهش پیدا کند. معمولاً تمرینات این مدیتیشن با شل و سفت کردن پشت سر هم عضلات انجام می‌شود. پیشنهاد می‌کنم برای تسکین اعصاب و آرامش قبل از خواب، حتماً مدیتیشن آرامش را انجام دهید.

 

8) مدیتیشن محبت

تاثیرات این مراقبه روی عواطف و احساسات، یک‌جورایی باعث ایجاد حس مهربانی می‌شود. مدیتیشن محبت، راه کانال‌های ذهنی شما را برای  دریافت مهربانی  دیگران و  ارسال محبتتان  به آن‌ها تقویت می‌کند. کسانی که زیاد دچار اخم، ناراحتی و عصبانیت می‌شوند، بهتر است از این مراقبه کمک بگیرند.

 

9) مدیتیشن تجسم

این مراقبه با تجسم محیط‌ها، تصاویر یا هر چیز دیگری که ذهنتان را آرام و آرامشتان را بیشتر می‌کنند، اتفاق می‌افتد. در این مدیتیشن، می‌توانید شخص یا محیط مورد علاقه‌تان را تصور کنید و یا به هدف‌هایی که می‌خواهید در آینده به آن‌ها برسید، تمرکز کنید. مدیتیشن تجسم، بیشتر برای کسانی مفید است که می‌خواهند استرس‌شان را کاهش دهند و خلق و خویشان را تقویت کنند.

 


پیشنهاد کتاب: پیشنهاد می‌کنم کتاب مدیتیشن از مارکوس اورلیوس را حتماً بخوانید

 

 

خلاصه مطلب

انجام تمرینات مربوط به مراقبه و مدیتیشن، می‌تواند حسابی سلامت ذهن و جسم‌تان را تقویت کند. این تمرین‌ها ویژگی‌ها و مزایای زیادی دارند و شامل انواع مختلفی می‌شوند. هر کدام از انواع مدیتیشن برای دسته خاصی از افراد مناسب و ایده‌آل است. بد نیست دوباره یک نگاهی به انواع مدیتیشن که توضیح دادم بیندازید و بهترین نوع را برای خودتان انتخاب کنید.

شما بگین؛ تجربه مدیتیشن داشتین؟ چطور بوده؟